The Sound of Musicals, een geschiedenis in zes danspassen.
Cursus o.l.v. André Waardenburg
De filmmusical kent vele gedaantes en heeft een traditie die teruggaat tot de Europese operette. In deze zesdelige cursus wordt de ruim tachtigjarige geschiedenis van het kleurrijke genre belicht. Aan de hand van vele filmclips zal filmcriticus en musicalliefhebber André Waardenburg (NRC Handelsblad) aandacht besteden aan de Europese wortels van de Amerikaanse musical, het magische danspaar Fred Astaire en Ginger Rogers opnieuw tot leven wekken, talloze memorabele zang- en dansnummers nader analyseren en stilstaan bij de (post)moderne musical.
Organisatie: Filmhuis Bussum, Volksuniversiteit Naarden Bussum, Volksuniversiteit Laren.
1) De Europese wortels van de Amerikaanse musical.
Woensdag 22 september 2010, van 20.00 tot 22.30 uur
De musical wordt veelal gezien als een typisch Amerikaans verschijnsel, maar de wortels van deze muzikale amusementsvorm liggen toch echt in Europa. De Europese operette wordt in de 19e eeuw ook in Amerika heel populair. De Amerikanen smullen van de verhalen waarin de amoureuze perikelen van de adel getoonzet worden op wervelende klassieke muziek. Maar langzaam maakt de Nieuwe Wereld zich het genre eigen: met Amerikaanse jazz en dans in plaats van klassieke muziek en ballroomdans. En meer en meer met verhalen waarin al dan niet imaginaire koninkrijken (‘Ruritanië’) zijn vervangen door een Amerikaans decor.
2) De Europese musical.
Woensdag 6 oktober 2010, van 20.00 tot 22.30 uur
Musicals worden geassocieerd met de glitter en glamour van de Amerikaanse showbizz en populaire cultuur. Maar ook in Europa werden er na de invoering van de geluidsfilm eind jaren twintig veel musicals gemaakt. Soms met beroemde heldentenoren in de hoofdrol, zoals Jan Kiepura en Beniamino Gigli, of met zangers en zangeressen met minder geschoolde stemmen zoals in Duitse musicals als Die Drei von der Tankstelle (1930, met Willy Fritsch en Lilian Harvey) - de grondvorm die later zou leiden tot de schlagerfilm. In vrijwel elk Europees land werden musicals gemaakt: in Nederland de ‘Jordaanfilm’, met ster Fien de la Mar.
3) De jaren dertig: de geboorte van de Amerikaanse musical.
Woensdag 20 oktober 2010, van 20.00 tot 22.30 uur
De eerste musicals die na de komst van de geluidsfilm - eind jaren twintig - gemaakt worden, leunen nog heel erg op de Europese operette. Maar langzaamaan worden ballroomdans, klassieke muziek en plotelementen die gaan over de adel vervangen door tapdans, jazz en verhalen waarin een adellijke afkomst er niet meer toe doet, als je maar talent hebt. De mythe van het egalitarisme doet zijn intrede: iedereen kan beroemd worden - het idee dat een krantenjongen makkelijk miljonair kan worden, duikt ook in Hollywoodfilms veelvuldig op.
4) De jaren veertig en vijftig: de hoogtijdagen.
Woensdag 10 november 2010, van 20.00 tot 22.30 uur
In de jaren dertig wordt het genre van de musical vervolmaakt. Vooral de reeks films die Fred Astaire met Ginger Rogers maakte, zorgen ervoor dat de filmmusical ongekend populair wordt. Componisten als George Gershwin, Irving Berlin en Cole Porter leveren vele populaire liedjes af die ook hun weg vinden in film. De introductie van kleur (met name Technicolor) en later breedbeeld en stereogeluid in de jaren veertig en vijftig geven het genre een nieuwe artistieke injectie. Het levert vele klassieke films op, zoals Singin’ in the Rain (1952) - voor velen de ultieme musical - Oklahoma! (1955) en The King and I (1958).
5) De moderne musical, met als case study Baz Luhrmann.
Woensdag 24 november 2010, van 20.00 uur tot 22.30 uur
Filmmusicals zijn niet meer zo populair als vier, vijf decennia geleden. Toch is het genre geen zachte dood gestorven. Het genre probeert met zijn tijd mee te gaan. Zo zag begin jaren zeventig de ‘rockmusical’ het licht met films als Jesus Christ Superstar (1973), Tommy (1975) en Hair (1979). In de jaren negentig zag de postmoderne musical het licht met films die speelden met clichés of de inherente kunstmatigheid van het genre nog eens extra aanzetten. De films van Baz Luhrmann vormen een goede case study. Van zijn debuut Strictly Ballroom (1992) tot Moulin Rouge! geeft hij blijk van zijn liefde voor de musical.
6) Postscript: bestaat de Nederlandse musical?
Woensdag 8 december 2010, van 20.00 tot 22.30 uur
Dit voorjaar was de serie Annie MG op televisie te zien. Het levensverhaal van schrijfster Annie MG Schmidt werd doorspekt met vele muzikale intermezzo’s. Toch gedijt de filmmusical nauwelijks in de koude polders van Nederland, het blijft een rariteit. Daarom is het de moeite waard met extra aandacht te kijken naar wat er wel gemaakt is. In de jaren dertig werd hard gewerkt een ‘Hollandsch Hollywood’ van de grond te krijgen. In de Duivendrechtse Cinetone-studio werden Jordaanfilms als De Jantjes (1934), Bleeke Bet (1934) en Oranje Hein gedraaid, met echte Nederlandse sterren als Fien de la Mar en Louis Davids in de hoofdrol.
André Waardenburg is sinds 2001 als filmcriticus verbonden aan NRC Handelsblad. Tussen 2000 en 2008 was hij hoofdredacteur van het filmtijdschrift Skrien. Hij studeerde Film- en Televisiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en behaalde de MA Film and Art Theory van de University of Kent at Canterbury.
The Sound of Musicals wordt op zes woensdagavonden gegeven. U kunt zich alleen voor de gehele cursus opgeven; de avonden zijn niet los te bezoeken.
De avonden duren van 20.00 uur tot 22.30 uur, met een pauze van een kwartier.
Een abonnement voor alle zes avonden kost € 75. Vrienden van Filmhuis Bussum, 65+ en CJP-houders betalen € 70.
Locatie: Bovenzaal van Filmhuis Bussum, Brediusweg 1, 1401 AA Bussum.
Aanmelden via de Volksuniversiteit Naarden Bussum: www.volksuniversiteit.nl/naardenbussum of via
Volksuniversiteit Laren: www.volksuniversiteitlaren.nl
o.v.v. naam, mailadres, telefoonnummer, aantal personen. |
|
